Πώς η άσκηση επιδρά στην ψυχική υγεία;

Η τακτική άσκηση έχει πολλά οφέλη για την σωματική υγεία, ενδυναμώνει τους μύες, τα οστά, την καρδιά, τους πνεύμονες και βοηθάει στην πρόληψη κάποιων ασθενειών.

Ένα από τα θετικά αποτελέσματα της συχνής σωματικής δραστηριότητας, που συχνά παραβλέπεται είναι η επίδρασή της στην ψυχική υγεία.

Λαμβάνοντας υπόψιν τον υψηλό επιπολασμό του άγχους, της κατάθλιψης, των κρίσεων πανικού αλλά και άλλων ψυχικών διαταραχών παγκοσμίως, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων μπορεί, αδιαμφισβήτητα, να ωφεληθεί από τις θετικές επιδράσεις της άσκησης στην ψυχική υγεία.

Πώς η άσκηση επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Η φυσική δραστηριότητα για πολλούς φαίνεται να είναι μια απλή διαδικασία. Ωστόσο, στην πραγματικότητα κάθε φορά που επιλέγουμε να ασκηθούμε, μια πολύπλοκη χημική διαδικασία ξεκινάει μέσα στο σώμα σας. Αυτή η χημική διαδικασία είναι υπεύθυνη για πολλά θετικά αποτελέσματα στον εγκέφαλό μας.

Απελευθερώνει νευροδιαβιβαστές

Μόλις ξεκινήσουμε την άσκηση, και ανάλογα με την έντασή της, ένας αριθμός σημαντικών «χημικών αγγελιοφόρων» που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές απελευθερώνονται σε όλο το νευρικό μας σύστημα.

Ενδορφίνες και ενδοκανναβινοειδή

Οι νευροδιαβιβαστές που σκεφτόμαστε συνήθως, όταν ακούμε τον συνδυασμό «άσκηση και ψυχική υγεία» είναι οι ενδορφίνες. Λιγότερο γνωστά είναι τα ενδοκανναβινοειδή που διαδραματίζουν, όμως, εξίσου σημαντικό ρόλο στον εγκέφαλό μας, κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το αίσθημα ευφορίας που νιώθουμε μετά από μια σκληρή προπόνηση προέρχεται από ενδορφίνες και ενδοκανναβινοειδή που λειτουργούν παράλληλα.

Πιο συγκεκριμένα, τα ενδοκανναβινοειδή θεωρείται ότι είναι μια ομάδα νευροδιαβιβαστών που είναι υπεύθυνη για το αίσθημα ευφορίας που νιώθουμε μετά από μια έντονη προπόνηση.

Ντοπαμίνη

Η ντοπαμίνη αποτελεί έναν ακόμα νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με την άσκηση.

Η ντοπαμίνη σχετίζεται με το αίσθημα ευχαρίστησης που νιώθουμε, αλλά είναι υπεύθυνη και για άλλες λειτουργίες στο σώμα μας, όπως η ρύθμιση του καρδιακού παλμού, ο κύκλος ύπνου, η διάθεση, η προσοχή, το κίνητρο, η μνήμη, η μάθηση και η αίσθηση του πόνου.

Νευροπλαστικότητα

Η πλαστικότητα του εγκεφάλου ή αλλιώς νευροπλαστικότητα, είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να αλλάζει, να προσαρμόζεται και να δημιουργεί νέες συνάψεις ως αποτέλεσμα των εμπειριών της ζωής.

Η πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι πολύ σημαντική για την εκμάθηση νέων δεξιοτήτων, δραστηριοτήτων και γλωσσών.

Έρευνες δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να προάγει τη νευροπλαστικότητα αυξάνοντας ορισμένους παράγοντες σηματοδότησης.

Παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο

Η άσκηση αυξάνει την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο, καθώς η καρδιά μας χτυπάει πιο δυνατά κατά τη διάρκεια της άσκησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να σημειώνονται αλλαγές στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου, προάγοντας πιθανές βελτιώσεις στην εκτελεστική λειτουργία του εγκεφάλου, η οποία περιλαμβάνει τη μνήμη, την ευελιξία στην σκέψη και τον αυτοέλεγχο.

Σε έρευνα των Tomoto et al., 2021 εξετάστηκε η επίδραση της άσκησης στην ροή του αίματος στον εγκέφαλο σε 48 ενήλικες με ήπια γνωστική έκπτωση. Διαπιστώθηκε ότι ένα πρόγραμμα άσκησης μέτριας έως έντονης έντασης, διάρκειας ενός έτους αύξησε την εγκεφαλική ροή του αίματος και μείωσε τον κίνδυνο περαιτέρω γνωστικής έκπτωσης.

Αυτό δείχνει ότι η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί να βελτιώσει τη ροή του αίματος σε σημαντικά μέρη του εγκεφάλου και με τη σειρά του να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καταστάσεων που σχετίζονται με γνωστική έκπτωση, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και το εγκεφαλικό.

Πέρα από τα οφέλη της άσκησης στον εγκέφαλό μας, σημαντικός είναι ο ρόλος της και για την ψυχική μας υγεία.

Ποια είναι τα οφέλη της άσκησης για την ψυχική μας υγεία;

Μετριάζει το άγχος

Η άσκηση θεωρείται ότι μετριάζει το άγχος μειώνοντας τα επίπεδα των ορμονών που σχετίζονται με το άγχος, όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη.

Επίσης, αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι η τακτική άσκηση παρέχει «αντίσταση σε στρεσογόνους παράγοντες». Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο μας βοηθά να χειριστούμε το άγχος αλλά μπορεί να μας βοηθήσει και στην πρόληψη του άγχους.

Επομένως, όσοι ασκούνται μπορεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις κοινές στρεσογόνες καταστάσεις και αυτό οδηγεί στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής τους.

Αυξάνει την αυτοπεποίθηση

Ένας μεγάλος αριθμός ερευνών καταγράφουν ότι η τακτική άσκηση συμβάλει στη βελτίωση της εικόνας του σώματος, αυξάνει την αυτοπεποίθηση και την αυτοσυμπόνια.

Επομένως, η άσκηση μπορεί να είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αυξήσουμε την αυτοεκτίμησή μας και να νιώθουμε καλά με το σώμα μας.

Βελτιώνει τη διάθεση

Ένα άλλο πού θετικό αποτέλεσμα της τακτικής άσκησης είναι ότι επιφέρει πιο θετική διάθεση και μειώνει σημαντικά τις αρνητικές σκέψεις.

Εξάλλου η συχνή άσκηση έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, με τα πιο σημαντικά οφέλη να είναι η υψηλότερη αυτοεκτίμηση, η μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και οι λιγότερες αρνητικές σκέψεις.

Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου

Ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση της ψυχικής μας υγείας είναι η ποιότητα του ύπνου μας. Αν και αρκετοί παράγοντες επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου μας, η σωματική άσκηση φαίνεται να έχει ιδιαίτερη επίδραση.

Μια ανασκόπηση 34 μελετών, το 2017, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση, ανεξάρτητα από τον τύπο της, μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου μας.

Βελτιώνει την μνήμη και την σκέψη

Μια ακόμα θετική επίδραση της άσκησης στην ψυχική υγεία είναι ότι μπορεί να επηρεάσει θετικά τη σκέψη και τη μνήμη μας. Έρευνες δείχνουν ότι η τακτική άσκηση μπορεί να τονώσει τη νοητική διαύγεια και να βελτιώσει τη μνήμη και την προσοχή μας.

Επιπλέον, έχει αποδειχθεί ότι η άσκηση μειώνει τη γνωστική έκπτωση σε ενήλικες άνω των 50 ετών.

Αυτά είναι κάποια από τα θετικά αποτελέσματα της άσκησης στην ψυχική μας υγεία. Διαβάζοντάς τα, γίνεται κατανοητό ότι η σωματική δραστηριότητα θα πρέπει να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Έτσι, είναι σημαντικό να θέσουμε εφικτούς στόχους και να βρούμε μια άσκηση που μας ταιριάζει, μας αρέσει και μας ευχαριστεί. Μ’ αυτόν τον τρόπο, θα αποκομίσουμε περισσότερα οφέλη και σίγουρα θα είναι πιο εφικτό να διατηρήσετε την συνήθεια αυτή μακροπρόθεσμα.