Τελικά η ευτυχία μας επηρεάζεται από τις προσδοκίες που έχουμε;

Υποστηρίζεται ότι η ευτυχία μας αυξάνεται όσο αποδεχόμαστε τον εαυτό μας αλλά μειώνεται όσο αυξάνουμε τις προσδοκίες μας. Ως προσδοκία ορίζουμε την ισχυρή πεποίθηση ότι κάτι θα συμβεί. Οι προσδοκίες καθορίζουν και διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητά μας, την συμπεριφορά, τα συναισθήματα και την σχέση μας με τους γύρω. Αυτό που προσδοκούμε μπορεί να διαμορφώσει αυτό που βιώνουμε. Πολλές φορές το μυαλό μας βιάζεται να βγάλει συμπεράσματα για τον κόσμο στον οποίο ζούμε αλλά και για τον ίδιο μας τον εαυτό.

Αν και οι προσδοκίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, δεν είναι λίγες οι φορές που φοβόμαστε να τις μοιραστούμε μαζί τους, καθώς δε θέλουμε να αποκλίνουμε από τις προσδοκίες που έχουν δημιουργήσει εκείνοι για εμάς. Ο καθένας μας όμως έχει διαφορετικές προσδοκίες και μάλιστα ο καθένας μας τις αντιλαμβάνεται τελείως διαφορετικά. Κάποιοι θεωρούν ότι το να έχουν υψηλές προσδοκίες τους παρακινεί να πετύχουν αυτά που θέλουν, ενώ άλλοι θεωρούν ότι είναι εμπόδιο στην ευτυχία. Όπως τα περισσότερα πράγματα, το πως θα μας επηρεάσουν οι προσδοκίες εξαρτάται από το πως επιλέγουμε να τις αξιολογήσουμε. Υποσυνείδητα δημιουργούνται πολλές προσδοκίες, είναι αναπόφευκτο και γι’ αυτό συχνά μας ταράζουν συναισθηματικά.   

Ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να αναζητά την ευτυχία και την επιτυχία, γι’ αυτόν τον λόγο είναι πολύ σημαντικό να θέτουμε ρεαλιστικούς στόχους και να έχουμε ρεαλιστικές προσδοκίες. Πολλά πράγματα στην ζωή μας, ίσως τα περισσότερα, δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε. Τις σκέψεις μας, όμως, μπορούμε… και όταν ελέγχουμε τις προσδοκίες μας για τον εαυτό μας και τους άλλους μειώνουμε τις πιθανότητες να απογοητευτούμε. Φυσικά δεν λέμε να είμαστε άνθρωποι δίχως στόχους και φιλοδοξίες. Οι φιλοδοξίες και οι προσδοκίες είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Μπορεί να είμαστε φιλόδοξοι, να θέτουμε στόχους, να δουλεύουμε γι’ αυτούς με σκοπό να πετύχουμε, χωρίς όμως την πίεση των προσδοκιών. Μαθαίνοντας πώς να προσδιορίσουμε καλύτερα τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες, μπορούμε να μάθουμε πώς να μειώσουμε τις πιθανότητες να απογοητευτούμε.

Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες στην ζωή μας

Η κοινωνία στην οποία ζούμε έχει δημιουργήσει μη ρεαλιστικές προσδοκίες και ψεύτικες ελπίδες που πολλές φορές μας απογοητεύουν. Τέτοιες προσδοκίες είναι ότι η ζωή είναι πάντα δίκαιη, όλοι πρέπει να συμφωνούν μαζί μας, οι άνθρωποι γύρω μας μας καταλαβαίνουν, όλοι είναι ή πρέπει να είναι ίδιοι μ’ εμάς, μπορούμε να αλλάξουμε τους γύρω μας και πρέπει να είμαστε σε όλα καλοί. Αυτές οι προσδοκίες δεν συμβαδίζουν με την πραγματικότητα και είναι καλό να τις εγκαταλείψουμε σιγά σιγά.

Παράλληλα, είναι εξαιρετικά χρήσιμο να αναγνωρίσετε ποιο είναι το πιο ρεαλιστικό σενάριο τη δεδομένη στιγμή. Το να επικεντρωνόμαστε πάντα στην τελειότητα και στις μη ρεαλιστικές προσδοκίες, μας εμποδίζει από το να νιώθουμε ολοκληρωμένοι, ικανοί και από το να ζούμε την ζωή μας. Όταν οι προσδοκίες μας, ξεπερνούν την πραγματικότητα, μπαίνουμε σε έναν φαύλο κύκλο έλλειψης εκτίμησης και ευγνωμοσύνης προς αυτά που έχουμε.

Οι ρεαλιστικές προσδοκίες μας βοηθάνε να ωριμάσουμε, να είμαστε πιο ευέλικτοι και να ζούμε σε αρμονία τόσο με τον εαυτό μας όσο και με τους γύρω μας. Έχοντας ρεαλιστικές προσδοκίες αποδεχόμαστε τον εαυτό μας και τη διαφορετικότητα των άλλων, δεν κρίνουμε και μαθαίνουμε να εκτιμάμε όλα αυτά που έχουμε καταφέρει.

Tips

Το πως αξιολογούμε και διαχειριζόμαστε τις προσδοκίες μας μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο ειδικά στην προσπάθειά μας να αποφύγουμε την παγίδα των προσδοκιών έναντι της πραγματικότητας. Έχετε αναρωτηθεί κατά πόσο οι προσδοκίες σας ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και κατά πόσο αυτή η σχέση επηρεάζει τη διάθεσή σας;

• Το πρώτο σημαντικό βήμα που μπορείτε να κάνετε είναι να αξιολογήσετε τις προσδοκίες σας στην συγκεκριμένη κατάσταση. Το να συνειδητοποιήσετε τι προσδοκάτε και τι θα πρέπει να προσδοκάτε είναι απαραίτητο.
• Τεχνικές ευγνωμοσύνης: Όταν κάτι δεν εξελίσσεται έτσι όπως το περιμένατε, ψάξτε τα θετικά του και ίσως διαπιστώσετε ότι έχετε κερδίσει πράγματα που δεν τα φανταζόσασταν. Μπορείτε να έχετε μες την ημέρα σας κάποια «λεπτά ευγνωμοσύνης», όπου θα σκέφτεστε πράγματα για τα οποία νιώθετε ευγνώμων ή να φτιάξετε ένα ημερολόγιο ευγνωμοσύνης.
• Συναισθηματική αποδοχή. Αυτό σημαίνει ότι αποδεχόμαστε όλα τα συναισθήματα που βιώνουμε, είτε είναι θετικά είτε αρνητικά. Η εσωτερική ισορροπία έρχεται όταν αντιλαμβανόμαστε ότι όλα τα συναισθήματα είναι σημαντικά για να έχουμε αρμονία.
• Μην πέφτετε στην παγίδα της σύγκρισης. Ειδικά στην εποχή μας, όπου τα social media μας βομβαρδίζουν με τέλειες εικόνες, τέλειους ανθρώπους και τέλεια προϊόντα είναι πολύ εύκολο να αρχίσουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας και την ζωή μας με όσα βλέπουμε. Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι όλα αυτά πολύ πιθανό να μην είναι η πραγματικότητα. Είναι πράγματι πολύ χρήσιμο να παρακινήστε από άλλους ανθρώπους και να ξέρετε προς σε ποια κατεύθυνση θέλετε να πάτε αλλά μην ξεχνάτε πως αυτό που βλέπετε δεν είναι πάντα αληθινό.
• Ένα άλλο πολύ σημαντικό βήμα είναι να σκεφτείτε τι σας κάνει πραγματικά χαρούμενους. Πολλές φορές υπερεκτιμάμε πόσο ευτυχισμένους μπορεί να μας κάνει η κατάκτηση ενός αντικειμένου.

Οι προσδοκίες, λοιπόν, μπορεί να επιφέρουν και θετικά αποτελέσματα κάνοντάς μας να προσπαθούμε περισσότερο για να κατακτήσουμε αυτό που επιθυμούμε, ταυτόχρονα όμως μπορεί να είναι και εμπόδιο στην ευτυχία, ειδικά όταν περιμένουμε πιο ευνοϊκές συνθήκες από αυτές που βιώνουμε. Η αξιολόγηση των προσδοκιών, καθώς και η συνειδητοποίηση του πως επηρεάζουν τη διάθεσή μας, μπορεί να μας απαλλάξει από την απογοήτευση και από το άγχος που προέρχονται από μη ρεαλιστικές προσδοκίες.