Πώς τα Ωμέγα-3 ενισχύουν την σωματική αλλά και την ψυχική μας υγεία;

Είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια ότι τα ωμέγα 3 λιπαρά διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην υγεία μας. Τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην ανάπτυξη και διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου, του καρδιαγγειακού συστήματος, του νευρικού συστήματος αλλά και των ματιών.

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες έρευνες διερευνούν την επίδραση των ωμέγα 3 στην ψυχική μας υγεία. Μάλιστα, τελευταίες μελέτες, έχουν συνδέσει την κατανάλωση ωμέγα 3 λιπαρών οξέων με την ψυχική υγεία.

Aρκετές μελέτες δείχνουν ότι η ελλιπής κατανάλωση ωμέγα 3 σχετίζεται με διάφορες ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, η σχιζοφρένειας, η ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας) και η άνοια.  

Ο επιστημονικός κόσμος, λοιπόν, έχει αρχίσει να στρέφεται προς την διερεύνηση της επίδρασης της διατροφής όχι μόνο στις παθήσεις του σώματος αλλά και στις ψυχικές διαταραχές.

Τα συναντάμε σε ψάρια μεγάλου βάθους, σε κάποια «αφρόψαρα», σε οστρακοειδή, σε φυτικά έλαια και καρύδια, στα μακαντέμια, στον λιναρόσπορο και σε συμπληρώματα διατροφής.

Οι κυριότεροι τύποι ωμέγα 3 λιπαρών οξέων που συναντάμε είναι τα «μακράς αλυσίδας», όπως το Εικοσαπενταενοϊκό οξύ (EPA) και το Δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA), τα οποία υπάρχουν άφθονα σε ψάρια και οστρακοειδή. Και τα «μικρής αλυσίδας», όπως το Άλφα-λινολενικό οξύ (ALA) το οποίο βρίσκεται στα φυτά, σε καρπούς, στο λινέλαιο, στους σπόρους chia, στα καρύδια, στους λιναρόσπορους, στο λάδι καρυδιού, στο σογιέλαιο και στο τόφου.

Διάφορες μελέτες έχουν αποδείξει την ιδιαιτερότητα των ελαίων φυτικής και ζωικής προέλευσης.

Τα ωμέγα 3 είναι πολύ σημαντικά καθώς μειώνουν τα επίπεδα τριγλυκεριδίων και χοληστερίνης ορού, διατηρούν σταθερά τα επίπεδα της LDLχοληστερόλης, προστατεύουν έναντι της αθηροσκλήρωσης και μειώνουν τις καρδιακές αρρυθμίες.

Προσφέρουν ευεργετικές ιδιότητες, όπως η ενίσχυση της καρδιαγγειακής ευεξίας και η μείωση της θνησιμότητας.

Επιπρόσθετα, είναι πολύ σημαντικό να έχουμε υπόψιν μας ότι διαθέτουν αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθούν σε παθήσεις, όπως στην ρευματοειδή αρθρίτιδα και σε φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.

Παράλληλα, ενισχύουν τη μνήμη και φαίνεται να δρουν βελτιωτικά σε παθήσεις όπως η κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια και η νόσος Alzheimer.

Ωμέγα-3 και Ψυχική Υγεία

Η υιοθέτηση της Δυτικού τρόπου ζωής και διατροφής έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική μας υγεία.

Η τάση για αυξημένη κατανάλωση ωμέγα 6 λιπαρών οξέων και η δραματικά μειωμένη πρόσληψη ωμέγα 3 λιπαρών οξέων, φαίνεται να συνδέεται με φλεγμονώδεις καταστάσεις και ψυχικές νόσους.

Επιπρόσθετα, η λήψη ωμέγα 3 λιπαρών φάνηκε επίσης πως είχε θετική επίδραση ακόμη και στη περίοδο της εγκυμοσύνης, στην επιλόχεια κατάθλιψη, στην εμμηνόπαυση, σε άτομα που έπασχαν από διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια.

Ένας από τους πιο βασικούς λόγους που τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορεί να είναι τόσο ευεργετικά στην ψυχική υγεία, είναι ότι βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής, η οποία αποτελεί και τη ρίζα των περισσότερων ασθενειών.

Σίγουρα, η λήψη ωμέγα 3 λιπαρών δεν μπορεί να θεωρηθεί θεραπεία. Ωστόσο, αποτελεί ένα συμπλήρωμα που μπορεί να βοηθήσει τη διάθεση και να βελτιώσει τη ψυχική μας υγεία.

Ωμέγα-3 και ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας)

Πρόσφατες έρευνες υποστηρίζουν ότι η ημερήσια λήψη τουλάχιστον 2.5 mg Ω-3 συμπληρωμάτων, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την προσοχή των παιδιών που πάσχουν από ΔΕΠ–Υ. Ωστόσο, δεν συστήνεται ως μονοθεραπεία.

Διαταραχές φάσματος αυτισμού

Οι διαταραχές αυτές αναφέρονται σε τρεις νευροαναπτυξιακές διαταραχές μεταβλητής σοβαρότητας, δηλαδή τον αυτισμό, το σύνδρομο Asperger και τη διαδεδομένη διαταραχή ανάπτυξης.

Μία μετά ανάλυση ελέγχου κατέγραψε χαμηλά ποσοστά DHA και EPA στο αίμα παιδιών που παρουσίαζαν αυτές τις διαταραχές, σε σύγκριση με παιδιά με τυπική ανάπτυξη.

Σε τέσσερις μελέτες, χορηγήθηκε EPA σε αναλογία 0,70-0,84 g/ημέρα και DHA σε αναλογία 0,24g/ημέρα σε παιδιά. Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών έδειξαν βελτίωση στην κοινωνική αλληλεπίδραση.

Μία ακόμη μετά ανάλυση το 2017, έδειξε σημαντική βελτίωση όσο αφορά την εμφάνιση λήθαργου, αλλά και των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών και της συμπεριφοράς τους, μετά από συμπληρωματική χορήγηση Ω3 λιπαρών οξέων.

Σχιζοφρένεια

Το 2013 μία μετά ανάλυση 18 μελετών, συσχέτισε την έλλειψη EPA, DHA και ALA με την ανάπτυξη σχιζοφρένειας.

Η χορήγηση συμπληρωμάτων Ω3 λιπαρών οξέων, προσέφερε μια ανακούφιση των συμπτωμάτων της σχιζοφρένειας και βοήθησε στον περιορισμό των ανεπιθύμητων ενεργειών λόγω των αντιψυχωσικών φαρμάκων.

Πρόσφατη τυχαιοποιημένη μελέτη απέδειξε την μείωση ψυχωτικών συμπτωμάτων με συμπληρωματική χορήγηση 740 mg EPA και 400 mg DHA σε ημερήσια βάση.

Αρκετά μεγάλο ποσοστό ερευνητών ήταν υπέρ της συμπληρωματικής χορήγησης EPA, κατά την διάρκεια της αντιψυχωτικής θεραπείας, με στόχο την βελτίωση της σχιζοφρένειας.

Ωμέγα-3, Εγκέφαλος και Άνοια

Το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA)  φαίνεται ότι μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και να αυξήσει τη γένεση νέων νευρώνων στον εγκέφαλο ενός ενήλικα.

Μπορεί να προκαλέσει αύξηση άλλων προστατευτικών χημικών, να αυξήσει την ρευστότητα των κυτταρικών μεμβρανών και να προστατεύσει έναντι του Β -αμυλοειδούς και της tau-πρωτεΐνης, που πιστεύεται ότι προκαλούν την νόσο Alzheimer.

Η χορήγηση των Ω3 συμπληρωμάτων είναι σημαντική όταν υπάρχουν ήπια γνωστικά ελλείμματα (ήπια γνωστική διαταραχή).

Η Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρεία, με βάση τα στοιχεία αυτά, αναφέρει ότι οι ενήλικες  είναι απαραίτητο να τρώνε ψάρια, κυρίως σαρδέλες,  σκουμπρί, σολομό ή τόνο, τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα. Σε αντίθετη περίπτωση, τα συμπληρώματα διατροφής με Ω3 είναι απαραίτητα.