Επαγγελματική εξουθένωση ή αλλιώς burnout. Πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε;

To 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ενέταξε την εργασιακή εξουθένωση, ή αλλιώς το burnout, στην διεθνή κατάταξη των επισήμως αναγνωρισμένων ασθενειών. Ο οργανισμός χαρακτήρισε το burnout ως «ένα σύνδρομο που θεωρείται ότι προέρχεται από το χρόνιο στρες στο χώρο εργασίας και που δεν έχει αντιμετωπιστεί με επιτυχία».

Παρόλο που η επίσημη αναγνώριση έγινε τόσο πρόσφατα, το burnout είναι μία κατάσταση που έχουν αντιμετωπίσει ή αντιμετωπίζουν αυτή την στιγμή πολλοί άνθρωποι γύρω μας. Η επαγγελματική εξουθένωση είναι μια κατάσταση γνώριμη για πολλούς εργαζομένους. Μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων συναντούν το burnout στην καθημερινή τους ζωή στον χώρο εργασίας.

Τι είναι όμως το burnout;

H πρώτη λέξη που ίσως έρχεται στο μυαλό είναι η κούραση. Πράγματι η κούραση είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της εργασιακής εξουθένωσης. Το σύνδρομο αυτό, όμως, αναφέρεται σε μια πιο βαθιά και πιο σοβαρή ψυχολογική, συναισθηματική και σωματική κατάσταση.

Χαρακτηριστικά του burnout είναι η αίσθηση αδυναμίας, αποθάρρυνσης και απώλειας ενδιαφέροντος για την εργασία και για τα εργασιακά καθήκοντα.

Υπάρχει εξάντληση συναισθηματική και σωματική, αποστασιοποίηση και κυνισμός, έλλειψη ικανοποίησης και αναποτελεσματικότητα. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως η επαγγελματική εξουθένωση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά όχι μόνο την επαγγελματική μας απόδοση και εξέλιξη αλλά και την ψυχική μας υγεία και την ευημερία μας στο γενικότερο πλαίσιο της ζωής μας.

Κάποια από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, θυμίζουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Η μεγάλη όμως διαφορά μεταξύ κατάθλιψης και burnout είναι ότι τα συμπτώματα στο burnout περιορίζονται μόνο σε ό,τι έχει να κάνει με τον χώρο εργασίας, ενώ η κατάθλιψη επεκτείνεται σε διάφορους τομείς της ζωής.

Πώς προκαλείται το burnout;

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που οδηγούν στην επαγγελματική εξουθένωση, όπως εξαντλητικά ωράρια, η υπερφόρτωση καθηκόντων, η έλλειψη αναγνώρισης, η έλλειψη ελέγχου, η δυσλειτουργική σχέση μεταξύ της ομάδας και οι απαιτητικές συνθήκες εργασίας.

Το χρόνιο στρες που προκαλούν αυτές οι συνθήκες συσσωρεύεται, και τα αποθέματα των συναισθηματικών δυνάμεων αρχίζουν να εξαντλούνται. Τότε κάνει την εμφάνισή της η εργασιακή εξουθένωση.

Πώς μπορείς να ξεπεράσεις το burnout;

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχει ο τρόπος να πάρουμε τον έλεγχο και να ξεπεράσουμε το burnout. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι υπάρχουν βήματα και τρόποι για να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε αυτή την κατάσταση.

3. Η θέσπιση ορίων: Είναι σημαντικό να θέτουμε όρια στο εργασιακό μας περιβάλλον και να μάθουμε να λέμε όχι, όταν αισθανόμαστε υπερφορτωμένοι ή όταν η εργασία υπερβαίνει τα όριά μας.
4. Επικοινωνία με τους ανωτέρους: Σε περιπτώσεις όπου νιώθεις ότι είσαι υπερφορτωμένος είναι σημαντικό να επικοινωνείς με τους ανωτέρους σου και να ζητάς βοήθεια και να διαπραγματεύεσαι την πιθανότητα μείωσης του φόρτου εργασίας.
5. Η αναζήτηση υποστήριξης: Η επικοινωνία με τους συναδέλφους ή με ειδικούς, όπως ένας ψυχολόγος, μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της επαγγελματικής εξουθένωσης.
6. Επιπλέον, είναι σημαντικό να διατηρούμε έναν υγιή εσωτερικό διάλογο με τον εαυτό μας και να αναγνωρίζουμε ότι η επαγγελματική εξουθένωση είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε δυσάρεστες καταστάσεις στην εργασία. Το να αντιμετωπίζουμε αυτά τα συναισθήματα με συνείδηση και δράση μπορεί να μας βοηθήσει να διατηρήσουμε την ισορροπία και την ευημερία μας.

Συνεπώς, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ζωή μας. Μέσω της αναγνώρισης της συγκεκριμένης κατάστασης, της προσωπικής φροντίδας, της θέσπισης όριων, της επικοινωνίας και της αναζήτησης υποστήριξης μπορούμε να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε αποτελεσματικά το burnout και να διατηρήσουμε την ευημερία μας στον χώρο εργασίας και όχι μόνο!

Στην εποχή που ζούμε με τους γρήγορους ρυθμούς και τις αυξανόμενες απαιτήσεις, το burnout παρατηρείται όλο και πιο συχνά. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ολοένα και περισσότερες εταιρίες, προσφέρουν πλέον στους υπαλλήλους τους προγράμματα που έχουν να κάνουν με την ψυχική και την σωματική τους υγεία.

Να θυμάσαι… τίποτα δεν αξίζει περισσότερο από την προσωπική σου γαλήνη και ισορροπία.