Υπάρχει φοβία της χαράς;

Πρόσφατα διάβασα για την ύπαρξη μιας ιδιαίτερης φοβίας… την «χαιροφοβία» – «cherophobia».

Ο όρος αυτός αναφέρεται στον φόβο κάποιων ανθρώπων, σε μια μη λογική αποστροφή τους στο να είναι ευτυχισμένοι. Τα άτομα με χαιροφοβία, φοβούνται και αποφεύγουν τις δραστηριότητες που φαίνονται διασκεδαστικές.

Η χαιροφοβία, δεν έχει χαρακτηριστεί ακόμη, ως διαταραχή. Ωστόσο, αρκετοί επαγγελματίες υγείας συζητούν και ερευνούν την συγκεκριμένη φοβία και μελετάνε τις πιθανές κατάλληλες θεραπείες της.

Μέχρι τώρα η χαιροφοβία αντιμετωπίζεται ως μια αγχώδης διαταραχή, στην οποία η φοβία αφορά δραστηριότητες που μπορεί να προσφέρουν χαρά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της χαιροφοβίας;

Τα άτομα με χαιροφοβία, δεν είναι απαραίτητα μελαγχολικά, αλλά αποφεύγουν ευχάριστες δραστηριότητες. Νιώθουν μεγάλο άγχος όταν βιώνουν το συναίσθημα της χαράς και όταν διασκεδάζουν. Σκέφτονται ότι κάτι κακό μπορεί να τους συμβεί μετά. Γι’ αυτόν τον λόγο, αποφεύγουν οτιδήποτε θεωρούν ότι θα τους κάνει χαρούμενους.

Συνήθως, τα άτομα με χαιροφοβία, έχουν την αίσθηση πως όταν χαίρονται χάνουν τον έλεγχο.

Ποιες είναι οι πιθανές αιτίες της χαιροφοβίας;

Συχνά, ο φόβος της χαράς πηγάζει από την πεποίθηση ότι αν συμβεί κάτι πολύ καλό σε ένα άτομο ή αν η ζωή του πηγαίνει καλά, τότε ένα άσχημο γεγονός πρόκειται να συμβεί. Ως αποτέλεσμα, φοβάται και αποφεύγει τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την ευτυχία, καθώς πιστεύει ότι αποφεύγοντας αυτές τις δραστηριότητες μπορεί να αποτρέψει κάτι κακό από το να συμβεί. Αυτό μπορεί να συμβεί ειδικά σε άτομα που έχουν βιώσει ένα σωματικό ή συναισθηματικό τραυματικό γεγονός στο παρελθόν.

Ένα εσωστρεφές άτομο είναι πιο πιθανό να βιώσει χαιροφοβία. Επιλέγει να κάνει δραστηριότητες μόνος του ή με ένα έως δύο άτομα. Εκ των πραγμάτων αποφεύγει τη φασαρία, καθώς νιώθει άβολα σε κοινωνικές εκδηλώσεις ή και σε μέρη με πολύ κόσμο.

Ένα άτομο με τελειομανία, μπορεί να αποκτήσει χαιροφοβία. Μπορεί να νιώσει ότι η ευτυχία είναι χαρακτηριστικό μόνο των τεμπέληδων ή μη παραγωγικών ανθρώπων. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να αποφύγει δραστηριότητες που θα μπορούσαν να επιφέρουν ευτυχία επειδή αυτές οι δραστηριότητες θεωρούνται μη παραγωγικές. Νιώθει ότι κάνει κάτι περιττό και μπορεί και να νιώσει ένοχος που εκείνη τη στιγμή δεν κάνει κάτι άλλο «πιο σημαντικό».

Οι άνθρωποι με χαιροφοβία χρήζουν θεραπείας καθώς οι πεποιθήσεις τους αυτές εμποδίζουν την καλή ποιότητα ζωής ή την λειτουργικότητα/ παραγωγικότητά τους.

Παράλληλα, εάν τα συμπτώματα της χαιροφοβίας σχετίζονται με κάποιο παρελθοντικό τραύμα, η θεραπεία σίγουρα είναι πολύ σημαντική και απαραίτητη.

Παρόλο που μπορεί να χρειαστεί χρόνος για να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε, μέσω της ψυχοθεραπείας μπορεί να καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας.

Η γνωστική συμπεριφορική ψυχοθεραπεία (CBT), φαίνεται να είναι πολύ αποτελεσματική στις αγχώδης διαταραχές και στις φοβίες, καθώς εστιάζει στην αντικατάσταση των μη λειτουργικών σκέψεων με λειτουργικές.

Η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε μια εποχή όπου στα social media προβάλλονται συνέχεια στιγμές ευτυχίας και quotes με το πως να είμαστε πάντα ευτυχισμένοι. Προβάλλεται μια εικόνα πως όλοι «πρέπει» συνέχεια να είμαστε χαρούμενοι και αυτή η καταναγκαστική ευτυχία, μπορεί να φέρει και τα αντίθετα αποτελέσματα. Είναι σημαντικό να αποδεχόμαστε ότι κάποια στιγμή στην ζωή μας μπορεί και να μην είμαστε καλά. Παράλληλα, υπάρχουν άνθρωποι που μεγάλωσαν με γονείς που απαξίωναν την ευτυχία και επικροτούσαν μόνο την καλή απόδοση. Τα άτομα αυτά εξελίσσονται και ζουν με την ιδέα ότι η χαρά είναι περιττή.

Εάν, λοιπόν, αυτός ο ιδιαίτερος φόβος επηρεάζει την ζωή σου, μην διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια!